UWAGA! Dołącz do nowej grupy Żory - Ogłoszenia | Sprzedam | Kupię | Zamienię | Praca

Rowień

Danuta Dachtera

Danuta Dachtera


Rowień, znana również pod niemiecką nazwą Rowin, to interesująca część miasta Żory, która charakteryzuje się podmiejskim charakterem. Znajduje się ona na północny zachód od centrum Żor, w okolicy ulicy Rybnickiej.

Obszar ten, w połączeniu z Folwarkami, tworzy unikalną dzielnicę o nazwie Rowień-Folwarki, która jest ciekawala zarówno pod względem historycznym, jak i społecznym.

Regionalne położenie Rowieni sprzyja jego rozwojowi, a mieszkańcy cenią sobie bliskość do miejskich udogodnień przy jednoczesnej możliwość korzystania z uroków natury.

Historia

Rowień to niegdyś mała wieś, która w XIX wieku zamieszkiwana była przede wszystkim przez Polaków. W roku 1861 jej populację szacowano na 391 osób, wśród których tylko pięciu miało żydowskie korzenie. Miejscowość dysponowała obszarem 395 mórg użytków rolnych i była integralną częścią parafii katolickiej z siedzibą w Boguszowicach. W Rowieniu funkcjonował młyn wodny znany jako Bys, a mieszkańcy posiadali także tartak oraz kuźnicę.

Na podstawie spisu ludności z dnia 1 grudnia 1910 roku wiadomo, że w pobliskich Folwarkach mieszkało 808 osób, w tym 743 Polaków i ośmiu Niemców. Pod względem administracyjnym tworzono tutaj gminę jednostkową w obrębie powiatu rybnickiego, która od roku 1922 znalazła się w granicach województwa śląskiego. Zmiany w administracji miały miejsce 1 października 1924 roku, gdy obszary dworskie na terenie województwa śląskiego zostały zniesione. To sprawiło, że do gminy jednostkowej Rowień przyłączono część wydzielonego wcześniej obszaru Folwarki.

W okresie II wojny światowej Rowień znalazł się w granicach III Rzeszy. Wtedy to Niemcy utworzyli 23 lipca 1941 roku zbiorową gminę Folwarki (Vorbriegen), w skład której wchodziły gminy jednostkowe takie jak: Baranowitz (Baranowice), Eichendorf (Skrzeczkowice), Klischczow (Kleszczów), Oschin (Osiny), Rogoisna (Rogoźna), Rowin (Rowień) oraz Vorbriegen (Folwarki). Następnie na mocy decyzji z 13 kwietnia 1943 roku gmina Folwarki (Vorbriegen) została przekształcona w gminę Rowień (Rowin); do nowego organizmu administracyjnego włączono również Gottartowitz (Gotartowice) z gminy Chwałowice (Chwallowitz), a jednocześnie odłączono takie miejscowości jak Baranowice, Kleszczów, Osiny i Rogoźna, które utworzyły własną gminę Baranowice, a także Skrzeczkowice, które weszły w skład utworzonej gminy Świerklany Dolne (Nieder Schwirklan).

Po zakończeniu wojny anulowano administracyjne zmiany zaprowadzone przez okupanta. W dniu 1 grudnia 1945 roku, władze polskie zdecydowały się na zniesienie gmin jednostkowych w województwie śląskim, zastępując je gminami zbiorowymi. W wyniku tego, przedwojenną jednostkową gminę Rowień przekształcono w gromadę, która weszła w skład nowo utworzonej zbiorowej gminy Boguszowice w powiecie rybnickim, z wyjątkiem Wygody, którą oddzielono od Rownia i włączono do Żor.

Jesienią 1954 roku w Polsce przeszły reformy administracyjne, które spowodowały zniesienie gmin na rzecz gromad, co sprawiło, że Rowień stał się siedzibą nowo utworzonej gromady Rowień. Z kolei z dniem 31 grudnia 1961 roku gromada Rowień została rozwiązana, a jej obszar przyłączono do gromady Gottartowice w tym samym powiecie, która przetrwała do końca 1972 roku, dotąd do kolejnej reformy gminnej.

1 stycznia 1973 roku Rowień przeszedł do nowo stworzonej zbiorowej gminy Baranowice. Dnia 27 maja 1975 roku gminę Baranowice zlikwidowano, co spowodowało przeniesienie całego obszaru, łącznie z Rowniem, do Żor.

Przypisy

  1. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13.12.2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  2. Uchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 06.12.1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20.12.1972 r., Nr. 12, Poz. 103)
  3. Uchwała Nr 20/61 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 04.10.1961 r. (zatwierdzona uchwałą Rady Ministrów Nr 511/61 z dnia 28.11.1961 r.) w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 30.12.1961 r., Nr. 13, Poz. 64)
  4. Uchwała Nr 22/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 05.10.1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu rybnickiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15.11.1954 r. (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 01.12.1954 r., Nr. 10, Poz. 54)
  5. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  6. Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki, 1945, nr 34
  7. Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27.11.1945 r. o podziale powiatu rybnickiego w województwie śląsko-dąbrowskim na gminy wiejskie i gromady (Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki z dnia 22.12.1945 r., Nr. 34, Poz. 455)
  8. Dz.U. z 1944 r. nr 2, poz. 8
  9. Dz.U.Śl. 1922 nr 13 poz. 43
  10. Wykaz miast, osiedli i gromad: stan z dn. 01.01.1971 r., Cz. 1. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny – Biuro Spisów, 1971. Brak numerów stron w książce
  11. Rowin, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 816
  12. a b Dz.U. z 1975 r. nr 15, poz. 88
  13. GUS. Rejestr TERYT

Oceń: Rowień

Średnia ocena:4.98 Liczba ocen:18